Efsane Cirque du Soleil, 19 Şubat - 4 Mart tarihleri arasında bugüne dek 75 şehri dolaşan ‘Saltimbanco’ adlı gösteriyle İstanbul’a geliyor

Cirque du Soleil, devam eden en eski gösterisi ‘Saltimbanco’ ile 19 Şubat - 4 Mart tarihleri arasında Abdi İpekçi Arena’da olacak. ‘Büyükler için sirk’ diyebileceğimiz Cirque du Soleil, hayvanların olmadığı tek sirk gösterisi.
Ben Cirque du Soleil’in sıkı takipçilerindenim. Bu büyülü grupla ilk tanışmam 1995’te New York’ta ‘Alegria’ gösterisiyle oldu. Büyüleyici, unutulmaz bir deneyimdi. Benim için ‘Alegria’, hâlâ gördüklerim arasında en güzeli, en şiirseli... Sonrasında 2005’te Paris’te ‘Saltimbanco’yu seyrettim, 2006’da Londra’da ‘Varekai’ ve 2007’de New York’ta ‘Wintuk’u... ‘Wintuk’, Cirque du Soleil’in 25’inci kuruluş yıldönümü için, yeni yıla girerken sahnelediği büyülü bir kış masalıydı. 2010’daysa Miami’de ‘KOOZA’yı seyrettim; palyaçoların ağırlıkta olduğu naif bir gösteri. Masumiyetin başrolde olduğu, kötülüklere karşı bir misilleme adeta.

18 yıllık gösteri 
Cirque du Soleil, İstanbul’a ise ‘Saltimbanco’ ile geliyor. ‘Saltimbanco’, Cirque du Soleil’in 1992’de Montreal’de sahneye koyduğu ve hâlâ turnede olan en eski gösterisi ve ilk temalı projesi. Bu gösteri Büyük Çadır’da 18 yıl sergilendi, 75 ayrı şehirde ve beş kıtada dolaştı. 4 bin 500 gösteriyle 11,5 milyon seyirciye ulaştı. 2006’da Rio de Janerio’da galasıyla seyirciye veda etti. Ama 2007’de tekrar yola koyulma kararı aldı. Bu yeni yolculuğundaki sanat yönetmeni ise Kanadalı Carmen Ruest idi. Bu defa sanat ekibi, dekorlu bir şov yapmaya karar verdi. Önce bir tema bulundu, ‘Saltimbanco’ kozmopolit dünya kentlerini simgeleyen bir gösteri oldu. Yönetmen Franco Dragone, Cirque du Soleil’in farklı kültürlerden sanatçıların topluluğu olmasından etkilendi ve bu şovun dünya için bir barış mesajı olmasını, farklı etnik gruplar ve farklı kültürlerin birbiriyle karışmasını arzu etti.
İşte ‘Saltimbanco’ bu karışımı yansıtır. Farklılıklarımıza rağmen, insanlar bir arada yaşamayı öğrenmeli. Rengimiz, köklerimiz ne olursa olsun ayrımcılığın önüne geçmeliyiz. Bu kardeşlik ve barış mesajıyla ‘Saltimbanco’, dünyaya bir meydan okumadır. Bu yüzyılda kentlerde yaşanan şiddetin ve umutsuzluğun panzehiridir adeta. Gösteri şehir deneyiminin farklı formlarını içinde barındırıyor: Şehirde oturan insanlar, benzerlikleri, alışkanlıkları, kavgaları, gürültüleri, yükselen binalar, gökdelenler, fabrika gibi çalışan bir metropol...
‘Saltimbanco’ İtalyanca’da ‘saltare in banco’, yani ‘bir bankta zıplamak’ anlamına gelir. Sokak gösterisini, tiyatroyu, dansı, müziği birbirine harmanlar. Hayal mahsulü bir lisanın konuşulduğu bu diyarda akrobatlar, şarkıcılar, müzisyenler seyirciyi neşenin, mutluluğun, çılgınlığın, yaşam sevincinin kol gezdiği kendi dünyalarına doğru yola çıkarırlar. Commedia dell’Arte üslubu taşıyan bu gösteride farklı yaş gruplarına ve farklı dünyalara ait sanatçılar sirk numaralarıyla seyirciye hoş bir zaman sunar. Akrobatlar, trapezistler, ip cambazları ustalıkları ve teknikleriyle seyirciyi şaşkına çevirir.

Gösterideki akrobatlar, olimpiyat yarışlarına katılmış, zorlu teknikler geliştirmiş ve sirk dünyasına aşık olmuş artistler. Teknik ve ustalığın yanı sıra zarafeti, kostümlerin güzelliğini, ışık tasarımını da unutmamak lazım.
‘Saltimbanco’ kaleydoskopik bir kutlama; artistlerin çevikliği, atikliği, imkansızı denemeleri, seyreden bizleri bazen korkutuyor. Bu gösteride masal sihirle buluşuyor. Bir rock konseriyle Commedia dell’Arte’nin olağanüstü bileşiminden ortaya çıkan bir sanat eseri izlediğimiz... Çeşitliliğin bayramı. Orijinal, muhteşem, şiirsel, zengin, büyülü bir çadır atmosferinde, canlı müziğin dokunaklı notaları eşliğinde, sanatla sirkin ve tiyatronun birleştiği, eşsiz yeteneklerin akrobasi dansıyla, heyecanların doruğa ulaştığı ‘Saltimbanco’yu kaçırmayın.

NE ANLATIYOR?
Her Cirque du Soleil gösterisi gibi ‘Saltimbanco’ da müzik, dekor, kostüm, oyunculuk gibi öğelerin akrobatik bir iskelete eklenmesiyle ortaya çıkan şiirsel bir eser. Akrobasi kalitesi yüksek olan gösteride birçok metafor var: ‘Uyuyan Adam’ın rüyaları başrolde. ‘Eddie’ şakayı simgeler ve hayalperestliğiyle uydurduğu maceralarla başkalarını güldürür. ‘Şarkıcı Kadın’ ruhu temsil eder. ‘Baron’ gösterinin hem sesi, hem de bu fantastik alemin rehberidir. Özgürlükleri ve içtenlikleriyle ‘Baroklar’ yaşamı taçlandırır. ‘Işığın Şövalyeleri’ Saltimbanco’nun dünyasında yolumuzu aydınlatır. ‘Pistin Maestrosu’ hep düşünür ve gösterinin yıldızı olmak ister. ‘Ölüm’ kaderimizdeki sonu hatırlatır, yaşamdan mümkün olduğu kadar haz almamızı salık verir. ‘Şehir Solucanları’ isimsiz yığınlar olarak hep pasiftir, hiçbir iş yapmazlar, onlar yaşamın en ilkelleridir. ‘Çocuk’ kimlik arayışını simgeler. Bütün bu neşeli topluluk ‘Saltimbanco’ alemini şenlendirir.
Bunun yanı sıra müzikal bir alem kurulmuş: Melodilerin tınıları, kentlerin değişik yüzlerini ve insan sesini çağrıştırır. Rene Dupere’nin bestelediği eser, klasik müzikten moderne bütün türleri barındırır, böylece metropollerdeki kültür ve dil çeşitliliğini kutlar. Gösteride kullanılan dil ise Cirque du Soleil’in icat ettiği hayali bir lisan, yani evrensel. ‘Saltimbanco’nun müziği 1993’de Kanada Festivaline dört dalda aday oldu. Görsel lisanı barok olan bu şovun, titizlikle seçilmiş kastı ve karakterleri seyirciyi, farklılığın umut olduğu bir rüya alemine, hayali bir şehre götürüyor.
Yıllar içinde bu gösteride ufak tefek değişiklikler oldu. Çinlilerin gemi direkleriyle yaptıkları gösteri, jonglörler, Rusların salıncaktaki numarası, ikili trapez, lastik kızlar hiç değişmedi. Bunlara zaman içinde Trio Adagio, Boleadores (Uçanlar), artistik bisiklet eklendi. Ritmik jimnastik, dikey ip, solo trapez, çift tel ip numarası ise kaybolup gitti.

RAKAMLARLA SALTIMBANCO
* Gösteri, 20 farklı ülkeden toplanmış, yaşları 7 ile 49 arasında değişen 50 sanatçı kadrosundan oluşuyor.
* Ağırlığı 180 ton tutan set, teknik donanım ve kostümler, 16  treyler kamyonla taşınıyor. 
* Her gösteri için artistlerin her biri 3-5 farklı kostüm giyiyor. 
* ‘SaltImbanco’ kamyonlarında 2 bin 500 parça kostüm, 250 çift ayakkabı ve 50 devasa sandık yer alıyor.
* Bu gösteri 18 yıl sergilendi, 75 ayrı şehirde ve beş kıtada dolaştı. 4 bin 500 gösteriyle 11,5 milyon seyirciye ulaştı.